Kazimierz Albin — technik lotniczy i uciekinier z KL Auschwitz

Kazimierz Albin trafił do KL Auschwitz jako więzień pierwszego transportu i po ucieczce działał w krakowskiej konspiracji. Po wojnie został technikiem lotniczym, a na emeryturze zaangażował się w upamiętnianie ofiar niemieckiego nazizmu oraz w publikowanie wspomnień.

Wczesne życie i pobyt w obozie Auschwitz

Urodził się w Krakowie i przed wybuchem wojny ukończył czwartą klasę Gimnazjum Nowodworskiego. W styczniu 1940 został zatrzymany na Słowacji podczas próby przedostania się do Francji. Był więziony w Preszowie, Muszynie, Nowym Sączu i Tarnowie, skąd trafił pierwszym transportem do KL Auschwitz; otrzymał numer obozowy 118.

Ucieczka z obozu i działalność konspiracyjna

Pracował w obozowym zakładzie odzieżowym, a później w kuchni dla esesmanów. Uprawiał sport — grał m.in. w piłkę nożną i siatkówkę. Po trzech latach planowania Albin uciekł z Auschwitz 27 lutego 1943 wraz z Franciszkiem Romanem.

Przekroczyli granicę Generalnej Guberni i schronili się u rodziny Romana. Albin dotarł do Krakowa, gdzie dzięki kontaktom znalazł lokum przy ul. Siemiradzkiego należące do Tadeusza Tabora i ukrywał się pod fałszywym nazwiskiem Franciszek Makowski. W wyniku ucieczki Gestapo aresztowało jego matkę i siostrę; matka trafiła latem 1943 do Auschwitz, potem do Ravensbrück i zmarła w 1950 w wieku 52 lat.

Rola w Armii Krajowej i działania dywersyjne

W latach 1943–1945 działał w krakowskiej dywersji. Wraz z Romanem przeprowadził dwie napaści na żołnierzy niemieckich w celu zdobycia broni. Zaprzysiężono go do Armii Krajowej przez porucznika Mieczysława Tabora ps. "Kura"; przyjął pseudonim "Jędrek".

Po ukończeniu szkoły podchorążych w listopadzie 1943 pełnił funkcję szefa dywersji bojowej III Odcinka Komendy Obwodu Kraków – Miasto Armii Krajowej. W 1944 otrzymał awans do stopnia podporucznika i uczestniczył w egzekwowaniu wyroków śmierci orzekanych przez sąd podziemny.

Kariera zawodowa po 1945

Po wojnie zdał maturę i podjął studia na Wydziale Lotniczym Politechniki Krakowskiej. Początkowo pracował w Biurze Projektów Energetycznych w Krakowie. W latach 1952–1963 był zatrudniony w Szybowcowym Zakładzie Doświadczalnym w Bielsku-Białej, następnie został przeniesiony do Zjednoczenia Przemysłu Lotniczego w Warszawie, a od 1966 pracował jako ekspert techniczny i handlowy w CHZ Metalexport w Warszawie.

Działalność upamiętniająca i dorobek pisarski

Po przejściu na emeryturę zaangażował się w upamiętnianie ofiar nazizmu, szczególnie ofiar KL Auschwitz. W 1989 wydał wspomnienia zatytułowane "List gończy", które później wznowiły Wydawnictwo Książka i Wiedza oraz Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau; książka ukazała się także w przekładzie niemieckim.

Albin był jednym z założycieli Towarzystwa Opieki nad Oświęcimiem; pełnił funkcję wiceprezesa, a od 1995 był prezesem Zarządu Głównego. Od 2000 należał do Międzynarodowej Rady Oświęcimskiej. Został odznaczony m.in. Krzyżem Walecznych, Krzyżem Partyzanckim, Krzyżem Armii Krajowej oraz Krzyżami Orderu Odrodzenia Polski na trzech stopniach.

Życie prywatne i śmierć

Ożenił się z Ireną, byłą żoną swojego kolegi z Auschwitz Kazimierza Nowickiego, i był ojczymem Wandy Nowickiej. Zmarł jako ostatni z więźniów pierwszego transportu do KL Auschwitz. Został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach, w kwaterze 22D-8-4.