Kościół św. Barbary stoi w zwartej zabudowie Starego Miasta, bezpośrednio pomiędzy placem Mariackim a Małym Rynkiem. Od strony południowej przylega do niego rozległy budynek kurii prowincjalnej Prowincji Polski Południowej Jezuitów, a od strony przeciwnej widoczny jest tzw. Dom Nad Bramką z charakterystycznym arkadowym przejściem w przyziemiu.
Historia
Budynek wzniesiono w latach 1338–1402. Pierwotnie pełnił prawdopodobnie funkcję kościoła cmentarnego, ponieważ plac przed świątynią przez wiele wieków służył jako parafialny cmentarz. W 1583 roku świątynia przeszła w posiadanie jezuitów; w tym okresie kazania głosił tu Piotr Skarga.
Po kasacie zakonu w 1773 roku kościół przejęła Krakowska Kongregacja Kupiecka, a w 1796 roku obiekt objęli bożogrobcy. Od 1874 roku budynek ponownie znalazł się w rękach jezuitów. Klasztor jezuitów przy kościele powstał w XVI i XVII wieku; w okresach nieobecności jezuitów służył m.in. jako szpital, liceum i bursa. W latach 1908–1909 przebudowy dokonał Józef Pokutyński.
Architektura zewnętrzna
Kościół to ceglana budowla w stylu gotyckim, jednonawowa z apsydą od strony wschodniej, czyli od Małego Rynku. Dach jest dwuspadowy, a na nim umieszczono barokową wieżyczkę sygnaturkową wykonaną w 1763 roku i przypisywaną Franciszkowi Placidi. Fasada od strony placu Mariackiego jest bezwieżowa, oparta na szkarpie i zamknięta trójkątnym szczytem.
Przed wejściem znajduje się tzw. Ogrojec — kaplica cmentarna połączona z kruchtą. Z zewnątrz Ogrojec zdobi rzeźba, a wewnątrz mieści się ołtarz z rzeźbionym wyobrażeniem Modlitwy w Ogrójcu, przypisywanym warsztatowi Wita Stwosza lub jemu samemu; kompozycję uzupełnia polichromia wykonana przez nieznanego mistrza.
Wnętrze i wyposażenie
Wnętrze świątyni uległo barokizacji w latach 1688–1692, a większość wyposażenia powstała w latach 1700–1767. Ołtarz główny z lat 1760–1764 zawiera gotycki krucyfiks pochodzący około 1420 roku. Na tle późnogotyckich malowideł ustawiono pełnoplastyczną grupę rzeźbiarską przedstawiającą Modlitwę w Ogrójcu, także związaną z kręgiem Wita Stwosza.
W lewej kaplicy-wnęce znajduje się gotycka kamienna Pietà z ostatniej dekady XIV wieku, przypuszczalnie wykonana przez twórców związanych z Mistrzem Pięknej Madonny Toruńskiej. W kaplicy Matki Boskiej Bolesnej, poświęconej w 1609 roku i ufundowanej przez Katarzynę Kotlicką i Kaspra Paulego, zawieszono obraz Matki Boskiej Jurowickiej — obraz czczony w Jurowiczach na Polesiu i przekazany jezuitom w 1886 roku. Nad tą kaplicą w 1913 roku wzniesiono pseudorenesansową kopułę z latarnią.
Pod kościołem spoczywa Jakub Wujek, pierwszy tłumacz Biblii na język polski. Świątynia dysponuje 16-głosowymi organami.
Informacje praktyczne
- Adres: Mały Rynek 8, 31-041 Kraków — wyznacz trasę w Google Maps
- Godziny otwarcia: pn–nd 7:00–20:00
- Telefon: +48124286786
- Strona internetowa: swbarbara.jezuici.pl
- Ocena w Mapach Google: 4,7 (981 opinii)
