Piątek, 18 września Imieniny: Józef, Irena, Stanisław
Kraków
Teraz Piątek, 18 września 2026

Stare pocztówki Krakowa — widokówki pokazujące miasto sprzed 100 lat

Aktualności Katarzyna Wieczorek 2 min czytania

Stare pocztówki Krakowa — widokówki pokazujące miasto sprzed 100 lat

W zbiorach cyfrowych i antykwariatach zachowały się pocztówki i widokówki przedstawiające Kraków sprzed ponad sto lat. Karty ukazują zarówno zabytkowe place, jak i ulice oraz ręczne wpisy nadawców.

Galerie starych pocztówek dokumentują wygląd Krakowa z przełomu XIX i XX wieku oraz z okresu międzywojennego. Na kartach zachowały się ujęcia takich miejsc jak Rynek Główny ze Sukiennicami, Wawel, Brama Floriańska, ulica Floriańska, Szeroka oraz kopce — Kościuszki i Wandy. W zbiorach występują egzemplarze z ręcznymi dopiskami i datami wysłania. Zarówno archiwa cyfrowe, jak i antykwariaty oferują oryginały i reprodukcje tych widokówek.

Co przedstawiały widokówki?

Pocztówki najczęściej ukazują panoramy miasta i charakterystyczne punkty orientacyjne. Na kartach widoczne są Rynek z Sukiennicami, pomnik Mickiewicza, panorama z Wawelu oraz fragmenty zabudowy ulicy Floriańskiej i Szerokiej. Niektóre karty prezentują także budynki poczty i miejskie przestrzenie rekreacyjne, a inne — kopce pamięci narodowej. Wiele egzemplarzy nosi ślady użytkowania — pożółkłe brzegi i zagięcia.

Skąd pochodzą i jak je datować?

Pocztówki występowały w obiegu od XIX wieku, a jako forma nazewnictwa polskiego słowo "pocztówka" wprowadzono na przełomie wieków — Henryk Sienkiewicz zgłosił je 27 listopada 1900 roku. W 1904 roku Międzynarodowy Związek Pocztowy ustalił standard podziału odwrotnej strony na część adresową i część na korespondencję, co ułatwia datowanie kartek. Daty nadania umieszczane na stemplach pocztowych oraz sygnatury artystów pozwalają ustalić rok wydania; przykładem jest karta z ręczną adnotacją z dnia 14 VIII 1918. Innym konkretnym egzemplarzem jest widokówka malowana przez Stanisława Tondosa z widokiem pomnika Mickiewicza, ze stemplami nadania datowanymi na 16 VII 1928.

Gdzie oglądać i skąd kupić oryginały?

Cyfrowe archiwa udostępniają zbiory online, wśród nich znajdują się zbiory serwisu POLONA, gdzie zgromadzono wiele starych pocztówek z Krakowa. Pojedyncze egzemplarze trafiają także do ofert antykwariatów i sklepów internetowych specjalizujących się w przedmiotach kolekcjonerskich. W katalogach aukcyjnych i sprzedażowych bywają podane szczegóły stanu zachowania, pieczątki nadania oraz proponowana cena. Jedna z ofert antykwarycznych wystawiała pocztówkę z 1928 roku w cenie 80,00 zł.

Najczęstsze pytania

Gdzie można obejrzeć zbiór starych pocztówek Krakowa online?
W zasobach cyfrowych udostępnia swoje zbiory serwis POLONA, w którym znajdują się liczne widokówki Krakowa.
Jak ustalić wiek pocztówki?
Wiek można ustalić po dacie na stemplu pocztowym, po sygnaturze autora grafiki oraz po formacie odwrotnej strony — od 1904 roku była ona podzielona na część adresową i część na korespondencję.
Czy stare widokówki mają wartość historyczną?
Tak. Już w publikacjach z 1939 roku wskazywano, że pocztówki pozwalają wzrokowo zapoznać się z krajobrazem i warunkami życia, co nadaje im znaczenie dydaktyczne i dokumentacyjne.

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Katarzyna Wieczorek

Nazywam się Katarzyna Wieczorek i w redakcji bronowickaspizarnia.pl odpowiadam za dział Aktualności. Codziennie opisuję to, co dzieje się w Krakowie: decyzje władz, inwestycje, komunikację, sprawy mieszkańców i tematy, które wracają w rozmowach na osiedlach.

Czytaj również