Czwartek, 10 września Imieniny: Łukasz, Mikołaj, Aldona
Kraków
Teraz Czwartek, 10 września 2026

Helena Adelman — działaczka kobieca i charytatywna

Znani z miasta Karolina Zawadzka 3 min czytania

Helena Adelman

Helena Adelman (4 listopada 1870–9 grudnia 1932) była działaczką kobiecą, społeczną i charytatywną. Zyskała rozpoznawalność jako organizatorka życia społecznego w Myślenicach, fundatorka biblioteki domowej i inicjatorka ochronki dla dzieci.

Dane
Urodzenie4 listopada 1870, Kraków
Śmierć9 grudnia 1932, Myślenice
Zawód / roladziałaczka kobieca, społeczna i charytatywna
Rodzina
OjciecJózef Bielak
MążEmil Adelman
Działalność
Bibliotekapierwsza biblioteka w Myślenicach (domowa, ul. Reja)
OrganizacjeLiga Kobiet Galicji i Śląska — przewodnicząca koła w Myślenicach; członkini Zarządu Naczelnego
OchronkaZałożycielka i fundatorka ochronki dla dzieci (Adelmanówka), od 1916

Helena Adelman zasłynęła jako aktywna działaczka społeczna w Myślenicach. Jej inicjatywy objęły działalność oświatową i opiekę nad dziećmi dotkniętymi skutkami wojny.

Życiorys i wykształcenie

Urodziła się w Krakowie jako córka Józefa Bielaka, prawnika i właściciela pasażu handlowego przy Rynku Głównym. Otrzymała staranne wykształcenie domowe. W 1899 roku brała udział w I Wystawie Stowarzyszenia (Koła) Artystek Polskich w Krakowie.

Po ślubie z Emilem Adelmanem przeprowadziła się do Myślenic. Tam zaangażowała się w pracę na rzecz społeczności lokalnej i wykorzystała swoje zbiory książek do działań oświatowych.

Działalność społeczna i charytatywna w Myślenicach

We własnym domu przy ulicy Reja utworzyła pierwszą bibliotekę w Myślenicach, udostępniając księgozbiór mieszkańcom. Część swojego zbioru przekazała Bibliotece Muzeum Techniczno-Przemysłowego w Krakowie z przeznaczeniem dla Biblioteki Wyższych Kursów dla Kobiet, która nosiła imię Heleny Adelman.

Podczas I wojny światowej była główną organizatorką, a potem przewodniczącą koła Ligi Kobiet Galicji i Śląska w Myślenicach; w 1916 roku koło liczyło ponad 200 członkiń. Pełniła także funkcję członkini Zarządu Naczelnego Ligi. Od 1916 roku wspierała zakonnice prowadzące ochronkę dla dzieci katolickich — popularnie nazywaną Adelmanówką — która początkowo opiekowała się głównie sierotami wojennymi. Pozostała przewodniczącą Towarzystwa Ochronki do końca życia, często odwiedzając placówkę i współfinansując jej utrzymanie.

Darowizny, testament i pochówek

W testamencie przekazała znaczące środki na rzecz miejscowych instytucji: 150 000 zł (słownie: sto pięćdziesiąt tysięcy złotych) na utrzymanie dzieci w Towarzystwie Ochronka w Myślenicach oraz 8 000 zł (osiem tysięcy złotych) na rzecz rzymsko‑katolickiego kościoła parafialnego w Myślenicach. Zmarła 9 grudnia 1932 roku w Myślenicach i spoczywa w rodzinnym grobowcu Bielaków na cmentarzu Rakowickim w Krakowie.

Najczęstsze pytania

Kiedy i gdzie urodziła się Helena Adelman?
Helena Adelman urodziła się 4 listopada 1870 roku w Krakowie.
Co to była "Adelmanówka"?
Adelmanówka to potoczna nazwa ochronki dla dzieci katolickich w Myślenicach, którą Helena Adelman współfundowała i wspierała od 1916 roku.
Jakie zapisy zawarła Helena Adelman w testamencie?
W testamencie przeznaczyła 150 000 zł na Towarzystwo Ochronka w Myślenicach oraz 8 000 zł na rzymsko‑katolicki kościół parafialny w Myślenicach.
Gdzie została pochowana Helena Adelman?
Została pochowana w rodzinnym grobowcu Bielaków na cmentarzu Rakowickim w Krakowie.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Karolina Zawadzka

Nazywam się Karolina Zawadzka i w redakcji bronowickaspizarnia.pl odpowiadam za dział Znani z miasta. Piszę o ludziach związanych z Krakowem: sportowcach, artystach, naukowcach, przedsiębiorcach i społecznikach, których nazwiska zna okolica.

Czytaj również