Rynek Główny powstał podczas lokacji Krakowa w 1257 roku jako centralny plac miasta. Ma kształt kwadratu z bokiem około 200 × 200 m. W średniowieczu łączyło się z nim jedenaście głównych ulic i to tu koncentrował się handel miejski.
Jak powstał Rynek Główny?
Kraków lokowano na prawie magdeburskim 5 czerwca 1257 roku. Rynek wytyczono w oparciu o regularną siatkę mierniczą jako główny plac handlowy miasta. Deformacje kształtu placu wynikają z konieczności zachowania przedlokacyjnej zabudowy — przede wszystkim kościoła Mariackiego i kościoła św. Wojciecha.
W średniowieczu Rynek miał gęstą zabudowę kramów i jatek wokół murowanych obiektów handlowych, takich jak Sukiennice i Kramy Bogate. W 1358 roku Kazimierz Wielki zrzekł się prawa do większości obiektów na Rynku na rzecz miasta. Pierwsza wzmianka o placu pochodzi z około 1300 roku, gdzie występował pod nazwami Ring, Circulus lub Forum.
Co jest na Rynku Głównym?
Obecna, otwarta przestrzeń Rynku zawiera pozostałości historycznej zabudowy i kilka najważniejszych punktów orientacyjnych Krakowa. Wśród nich znajdują się kościół św. Wojciecha, Sukiennice oraz wieża ratuszowa — relikt zburzonego w 1820 roku ratusza.
Na Rynku stoją też pomniki i upamiętnienia. Przykłady to pomnik Adama Mickiewicza oraz pomnik Piotra Skrzyneckiego. Wokół placu znaleźć można liczne zabytkowe kamienice mieszczące muzea, instytucje kulturalne i znane restauracje.
W centralnej części Rynku znajdują się między innymi:
- kościół św. Wojciecha
- wieża ratuszowa
- Sukiennice
- pomnik Adama Mickiewicza
- pomnik Piotra Skrzyneckiego
- płyty upamiętniające wydarzenia historyczne i wejście Polski do UE
Co kryją podziemia Rynku?
We wrześniu 2010 otwarto Podziemia Rynku jako oddział Muzeum Historycznego Miasta Krakowa. Pod powierzchnią placu znajdują się także piwnice i mini-muzeum archeologiczne pod kościołem św. Wojciecha oraz długa, średniowieczna hala o długości około 100 m i wysokości około 5 m.
Inne podziemne przestrzenie to Kramy Bogate leżące od strony ul. Siennej — obszar bliski 1200 m² — oraz połączenie podziemne między wieżą ratuszową a Sukiennicami.
Jak wygląda otoczenie Rynku i co działa dziś?
Do Rynku przylega od wschodu plac Mariacki z kościołem Mariackim. Wszystkie kamienice i pałace wokół placu to obiekty zabytkowe, w których mieszczą się m.in. Muzeum Historyczne Miasta Krakowa i Międzynarodowe Centrum Kultury. Wśród znanych lokali wymienia się restauracje Wierzynek oraz Hawełka – Tetmajerowska, a także inne tradycyjne miejsca gastronomiczne.
Przestrzeń Rynku przekształcono tak, by zwiększyć bezpieczeństwo i ograniczyć zanieczyszczenia — wprowadzono strefy piesze i strefy pieszo-rowerowe. Rynek pełni dziś funkcję miejsca wydarzeń miejskich, handlu okazjonalnego i atrakcji turystycznej.
Jakie wydarzenia odbywają się na Rynku?
Rynek Główny corocznie gości jarmark bożonarodzeniowy. W 2024 roku na jarmarku znajdowało się 105 stoisk handlowych i gastronomicznych z kupcami z Polski i innych krajów; wśród atrakcji była drewniana szopka autorstwa Józefa Lasika ze Stryszawy oraz ponad 600 choinek pochodzących z plantacji świerków.
Historycznie odbywały się tu cztery targi, z których największe przypadały na święto św. Stanisława i na św. Michała. Rynek był też miejscem uroczystych ingresów monarszych, hołdów i przysięg wojskowych.
Informacje praktyczne
- Adres: Rynek Główny, 31-422 Kraków — wyznacz trasę w Google Maps
- Strona internetowa: krakow.pl
- Ocena w Mapach Google: 4,8 (188 896 opinii)
