Czwartek, 3 września Imieniny: Izabela, Szymon, Antoni
Kraków
Teraz Czwartek, 3 września 2026

Alexander Abusch — niemiecki polityk i publicysta

Znani z miasta Karolina Zawadzka 3 min czytania

Alexander Abusch
Fot. Klaus Franke · „Berlin, 1. DSV-Jahreskonferenz, Alexander Abusch” · licencja CC BY-SA 3.0 de · Wikimedia Commons Zmieniona wersja dostępna na tej samej licencji. · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.

Alexander Abusch (pseud. Ernst Reinhardt; 14 lutego 1902, Kraków – 27 stycznia 1982, Berlin) był niemieckim politykiem, dziennikarzem i krytykiem literackim związanym z NRD.

Dane osobowe
Pełne imięAlexander Abusch (pseud. Ernst Reinhardt)
Urodzenie14 lutego 1902, Kraków
Śmierć27 stycznia 1982, Berlin
Pochodzenierodzina żydowska
Zawód i role
Zawódpolityk, dziennikarz, krytyk literacki, poeta
Funkcje i działalność
Minister kultury NRD1958–1961
Wicepremier1961–1971
Federacja Kultury Wschodu Niemiecwiceprzewodniczący i przewodniczący honorowy 1972–1982
Inne
OdznaczenieBrązowy Order Zasług dla Ojczyzny
Miejsce pochówkuCmentarz Centralny Friedrichsfelde, Berlin

Alexander Abusch rozpoczął działalność polityczną już w młodości i później łączył pracę publicystyczną z funkcjami państwowymi w Niemieckiej Republice Demokratycznej. Był redaktorem i autorem, a po przeprowadzce do Niemiec powojennych pełnił wysokie urzędy rządowe.

Życiorys i działalność polityczna

Urodził się w żydowskiej rodzinie; ojciec prowadził drobny handel. Wychowywał się w Norymberdze i od wczesnej młodości zajmował się także kupieckim rzemiosłem. W 1916 roku wstąpił do organizacji Freien Sozialistischen Jugend.

Od 1921 roku pracował w redakcjach różnych gazet. W 1931 roku poślubił Hildegardę Aßmann. Po dojściu Hitlera do władzy wyjechał z Niemiec; w latach 1933–1946 przebywał na emigracji. Przez część tego okresu mieszkał we Francji, a w 1941 wyjechał do Meksyku.

W emigracyjnych redakcjach był związany z pismami niemieckich komunistów: pracował w redakcji "Naszych Czasów", był redaktorem naczelnym "Rote Fahne" w latach 1935–1939 oraz redaktorem "Freies Deutschland" w latach 1941–1946. Współredagował również "Braunbuch über Reichstagsbrand und Hitler-Terror", publikację potępiającą dyktaturę Hitlera.

Po wojnie skupił się na polityce i krytyce literackiej. W 1950 roku podpisał apel sztokholmski. W latach 1958–1961 pełnił funkcję ministra kultury NRD, a w latach 1961–1971 był wicepremierem. W ostatnim okresie życia, od 1972 do 1982 roku, działał jako wiceprzewodniczący i przewodniczący honorowy Federacji Kultury Wschodu Niemiec.

Działalność literacka i publikacje

Abusch był autorem tekstów literackich, krytycznych i publicystycznych. Pisał opowiadania, eseje oraz prace o charakterze historyczno-literackim. Do jego istotniejszych tytułów należą:

  • Der Kampf vor den Fabriken (Erzählungen), 1926
  • Braunbuch über Reichstagsbrand und Hitler-Terror (współredaktor), Paryż 1933
  • Der Irrweg einer Nation, Meksyk 1945 (wydanie polskie: "Naród na manowcach", 1950)
  • Stalin und die Schicksalsfragen der deutschen Nation, Berlin 1949
  • Literatur und Wirklichkeit. Beiträge zu einer neuen deutschen Literaturgeschichte, Berlin 1952
  • Schiller – Größe und Tragik eines deutschen Genius, 1955
  • Kulturelle Probleme des sozialistischen Humanismus. Beiträge zur deutschen Kulturpolitik. 1946–1961, Berlin 1962
  • Shakespeare. Realist und Humanist, Genius der Weltliteratur, Berlin 1964
  • Entscheidung unseres Jahrhunderts. Beiträge zur Zeitgeschichte 1921 bis 1976, Berlin 1977
  • Der Deckname, Memoiren, Berlin 1981

Odznaczenia i pochówek

Alexander Abusch otrzymał Brązowy Order Zasług dla Ojczyzny. Ze względu na zajmowane stanowiska mieszkał w osiedlu kierownictwa NRD wokół Majakowskiring w Berlinie‑Pankow. Zmarł w 1982 roku i został pochowany na Cmentarzu Centralnym Friedrichsfelde w Berlinie.

Najczęstsze pytania

Kiedy i gdzie urodził się Alexander Abusch?
Urodził się 14 lutego 1902 roku w Krakowie.
Jakie funkcje pełnił w rządzie NRD?
Był ministrem kultury NRD w latach 1958–1961 oraz wicepremierem w latach 1961–1971.
W jakich emigracyjnych redakcjach pracował przed 1946 rokiem?
Był związany z redakcjami "Naszych Czasów", był redaktorem naczelnym "Rote Fahne" (1935–1939) i redaktorem "Freies Deutschland" (1941–1946).
Gdzie został pochowany Alexander Abusch?
Został pochowany na Cmentarzu Centralnym Friedrichsfelde w Berlinie.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Karolina Zawadzka

Nazywam się Karolina Zawadzka i w redakcji bronowickaspizarnia.pl odpowiadam za dział Znani z miasta. Piszę o ludziach związanych z Krakowem: sportowcach, artystach, naukowcach, przedsiębiorcach i społecznikach, których nazwiska zna okolica.

Czytaj również