Dodano: 18 grudnia 2018r. przez Dominika Pokrywka

Odporność

Blog Spożwo
Odporność

Jak naturalnie wzmocnić odporność i uchronić się przed sezonowymi infekcjami?

Jesienią, wraz z przyjściem pierwszych chłodów, zaczynają pojawiać się sezonowe infekcje, katary i przeziębienia. Nie bez powodu szukamy naturalnych sposobów na uchronienie się przed chorobą. Związki, które mogą wzmocnić organizm, znajdują się w produktach, które wcale nie są trudno dostępne.

Aronia

Aronia swoją popularność we wschodniej Europie zyskała na początku XX wieku, jako surowiec do wyrobu dżemów, soków i win. W tamtych czasach preparaty z tego owocu były powszechnie stosowane w leczeniu awitaminoz oraz w powrocie do zdrowia po przejściu różnych chorób. Okazało się, że dzięki wysokiej zawartości związków aktywnych aronia posiada rzeczywiste właściwości prozdrowotne. Ma kilkakrotnie więcej antocyjanów niż  z inne owoce. Zawiera również znaczne ilości polifenoli. Zostawia daleko w tyle owoce jagodowe oraz porzeczki, będące bogatym źródłem tych związków. Zarówno polifenole, jak i antocyjany wykazują bardzo korzystne działanie prozdrowotne. Dzięki nim aronia ma wysoki potencjał antyoksydacyjny, co pomaga w zwalczaniu m.in. wolnych rodników i działa przeciwzapalnie. Spożycie soku z aronii może ograniczać procesy wolnorodnikowe zachodzące w organizmie oraz hamować proces zapalny. Te właściwości mogą przyczynić się do ogólnego wzrostu odporności i ograniczyć podatność na infekcje. Ponadto okazuje się, że działanie soku z aronii można podkręcić, łącząc go np. z sokiem z rabarbaru, bogatego w witaminę C.

Imbir

Imbir jest bardzo aromatyczną przyprawą pochodzącą z kuchni azjatyckiej i indyjskiej. Warto jednak wiedzieć, że jego właściwości nie kończą się na zwiększaniu smakowitości potraw. Przez wieki był stosowany jako środek leczniczy w tradycyjnej medycynie azjatyckiej. Napary z tego korzenia były stosowane przy leczeniu kaszlu, przeziębień i grypy. Swoje właściwości prozdrowotne imbir zawdzięcza zawartości licznych związków aktywnych, m.in. gingerolom, będącym związkami fenolowymi - to właśnie im zawdzięcza swój charakterystyczny smak. Ma udowodnione działanie przeciwzapalne, przeciwbólowe i przeciwgorączkowe. Poza właściwościami przeciwzapalnymi i antyoksydacyjnymi - immunomodulujące - czyli usprawnia odpowiedź organizmu na obce antygeny. Pozwala to na zapobieganie rozwojowi infekcji oraz szybsze zwalczanie już istniejących. W okresie jesienno-zimowym warto pić napar z imbiru, dodawać go do zup i dań. Nie tylko wzbogaci smak potraw, ale też wzmocni nasz organizm.

Kiszonki

Żywność fermentowana ma swoje miejsce w diecie człowieka praktycznie od początku istnienia cywilizacji. Proces fermentacji zawdzięczamy procesom bakteryjnym i enzymatycznym zachodzącym w pożywieniu. Duża dostępność żywności szybkiej oraz rozwój produkcji i przemysłu spożywczego ograniczyły różnorodność dostępnych potraw fermentowanych, szczególnie w krajach rozwiniętych. Właściwości prozdrowotne kiszonek są powodem, dla którego ludzie zaczynają chętniej po nie sięgać sięgać. Tradycyjne kiszonki zawierają w swoim składzie tylko kilka składników, a sam proces przygotowania jest prosty. Kiszenie jest formą utrwalania żywności. Naturalnie więc, kiszone warzywa są bardzo dobrą alternatywą dla warzyw świeżych, gdy nie są one dostępne ze względu na sezon. W związku z tym, że kiszonki powstają głównie na drodze fermentacji bakteryjnej, pełnią w diecie człowieka rolę naturalnego probiotyku, czyli pozytywnie wpływają na mikrobiolę jelit. Natomiast zachowana prawidłowa mikroflora odpowiada za wiele procesów immunologicznych i przeciwdziała procesom zapalnym, co podnosi ogólną odporność organizmu. Dodatkowo, fermentacja warzyw zwiększa biodostępność związków aktywnych w nich zawartych poprzez przekształcanie ich do form aktywnych, co również ma pozytywny wpływ na zdrowie. W okresie jesienno-zimowym warto sięgać po produkty tradycyjne i regionalne, takie jak kiszona kapusta, ogórki oraz sok z kiszonego buraka.

Kiełki

W fazie kiełkowania w roślinie zachodzą bardzo intensywne zmiany, a związki zapasowe są przekształcane w substancje łatwiej przyswajalne. Przemiany enzymatyczne zachodzące w kiełkujących roślinach zwiększają przyswajalność wielu związków przez organizm. Kiełki są bogatym źródłem witamin A, C, E oraz z grupy B. Dodatkowo zawierają w swoim składzie wiele minerałów. Bogactwo witamin oraz związków fenolowych daje kiełkom działanie przeciwutleniające i przeciwwolnorodnikowe. Bardzo dużą aktywnością przeciwutleniającą charakteryzują się kiełki brokuła, rzodkiewki i słonecznika. Natomiast kiełki rzodkiewki mają najwięcej witaminy C w porównaniu z innymi. Jako  że kiełki stanowią skoncentrowane źródło licznych związków mających istotne znaczenie w diecie człowieka, są bardzo dobrym uzupełnieniem codziennego jadłospisu. Dodając surowe kiełki do kanapek, sałatek lub jako przybranie do potraw, wzbogacamy swoją dietę o liczne witaminy, minerały i substancje bioaktywne.

Miody

Miody pszczele są prawdopodobnie pierwszym znanym ludzkości naturalnym słodzidłem. W swoim składzie zawierają znaczne ilości cukrów, ale również enzymów, minerałów, kwasów organicznych oraz licznych witamin. Skład chemiczny miodów jest bardzo różny i zależy między innymi od tego, skąd dany miód pochodzi oraz z jakich roślin powstał. Nad właściwościami prozdrowotnymi miodów prowadzi się wiele dyskusji. Wiadomo jednak, że zawarte w nich związki, takie jak kwasy aromatyczne, fenole i flawony, mają działanie przeciwzapalne i przeciwutleniające. Natomiast współdziałanie charakteryzujących miody czynników, takich jak wysokie ciśnienie osmotyczne, obecność nadtlenku wodoru, pH kwasowe i obecność związków biologicznie czynnych, może mieć działanie ograniczające wzrost bakterii. Miody są wrażliwe na warunki środowiskowe, jak choćby wysokie temperatury, światło i nieprawidłowe przechowywanie - mogą stracić swoje właściwości po dodaniu do gorącego napoju. Charakterystyczny miód Manuka w swoim składzie zawiera przeciwbakteryjne MRSA i jest bardziej odporny na warunki środowiska. Należy pamiętać, że miód to przede wszystkim źródło cukru i powinien być stosowany z umiarem. Wybierając miód, warto zwrócić uwagę by pochodził z jednej pasieki, nie był miodem mieszanym oraz uważać na miody importowane (szczególnie spoza UE), ponieważ nierzadko są rozcieńczane wodą.


Należy pamiętać, że podstawą zdrowia jest prowadzenie zbilansowanej diety i ogólnie zdrowego trybu życia (aktywność fizyczna, odpowiednia ilość snu, unikanie używek i stresu). Wymienione produkty są uzupełnieniem, wzbogaceniem zdrowej diety. Ich stosowanie może zwiększyć ogólną odporność organizmu, ale nie daje gwarancji uniknięcia choroby.

 

Dominika Pokrywka

 

Źródła:

[1] BENVENUTI, S., PELLATI, F., MELEGARI, M., & BERTELLI, D. (2006). Polyphenols, Anthocyanins, Ascorbic Acid, and Radical Scavenging Activity of Rubus, Ribes, and Aronia. Journal of Food Science, 69(3), FCT164–FCT169.


[2] Raudsepp, P., Koskar, J., Anton, D., Meremäe, K., Kapp, K., Laurson, P., … Püssa, T. (2018). Antibacterial and antioxidative properties of different parts of garden rhubarb, black currant, chokeberry and blue honeysuckle. Journal of the Science of Food and Agriculture. doi:10.1002/jsfa.9429

Kokotkiewicz, A., Jaremicz, Z., & Luczkiewicz, M. (2010). Aronia Plants: A Review of Traditional Use, Biological Activities, and Perspectives for Modern Medicine. Journal of Medicinal Food, 13(2), 255–269. doi:10.1089/jmf.2009.0062


[3] Semwal, R. B., Semwal, D. K., Combrinck, S., & Viljoen, A. M. (2015). Gingerols and shogaols: Important nutraceutical principles from ginger. Phytochemistry, 117, 554–568. doi:10.1016/j.phytochem.2015.07.012


[4] Marco, M. L., Heeney, D., Binda, S., Cifelli, C. J., Cotter, P. D., Foligné, B., … Hutkins, R. (2017). Health benefits of fermented foods: microbiota and beyond. Current Opinion in Biotechnology, 44, 94–102. doi:10.1016/j.copbio.2016.11.010


[5] PIOTR P. LEWICKI

KIEŁKI NASION JAKO ŹRÓDŁO CENNYCH SKŁADNIKÓW

ODŻYWCZYCHŻYWNOŚĆ. Nauka. Technologia. Jakość, 2010, 6 (73), 18 – 33


[6] Khan, R. U., Naz, S., & Abudabos, A. M. (2017). Towards a better understanding of the therapeutic applications and corresponding mechanisms of action of honey. Environmental Science and Pollution Research, 24(36), 27755–27766. doi:10.1007/s11356-017-0567-0


[7] Meo SA, Al-Asiri SA, Mahesar AL, Ansari MJ. Role of honey in modern medicine. Saudi J Biol Sci. 2016;24(5):975-978.